Bragi ┴rnason og Ůorsteinn I. Sigf˙sson

Mˇttekin: 6. j˙lÝ 2004 - Vef˙tgßfa: 29. nˇvember 2004

┴grip

Af ßrlegri frumorkunotkun heimsins eru um 80% jar­efnaeldsneyti. Ůar af er olÝa um 35%, e­a r˙mlega ■ri­jungur af allri frumorkunotkuninni. Ůa­ er řmislegt sem bendir til a­ ß allra nŠstu ßrum muni olÝuframlei­slan fara minnkandi. ┴ sama tÝma fer ■÷rfin fyrir orku ÷rt vaxandi. Mannkyni­ kann ■vÝ fljˇtlega a­ standa frammi fyrir alvarlegri orkukreppu, sem ekki ver­ur leyst ß annan hßtt en auka umtalsvert virkjun hvers kyns endurnřjanlegra orkulinda. Margir sÚrfrŠ­ingar, sem fßst vi­ rannsˇknir ß virkjun sˇlarorku, telja a­ eftir 20-30 ßr ver­i hagkvŠmt a­ breyta henni Ý raforku. Raforkan ver­ur a­ sjßlfs÷g­u notu­ hvar sem m÷gulegt er, en ■ˇ mun alltaf ver­a ■÷rf fyrir a­ geyma hana, t.d. sem eldsneyti. Ůß er ßlitlegasta eldsneyti­ vetni. ═slendingar, sem eiga miki­ af ˇvirkja­ri vatnsorku og jar­hita, ■urfa ekki a­ bÝ­a eftir a­ virkjun sˇlarorku ver­i hagkvŠm. Ůeir geta hafi­ vetnisvŠ­inguna n˙ ■egar og hafa reyndar stigi­ fyrstu skrefin. Auk ■ess a­ framlei­a vetni, me­ hef­bundinni rafgreiningu vatns, bř­ur jar­hitinn upp ß margvÝslega ˇhef­bundna m÷guleika til a­ vinna vetni, sem sumir hverjir kunna a­ reynast hagkvŠmari. Vi­ upphaf landnßms nřttu ═slendingar alfari­ endurnřjanlegar orkulindir. Um aldamˇtin 1900 var mestur hluti orkunotkunar landsmanna innflutt jar­efnaeldsneyti, kol og olÝa. Ef fer sem horfir er ■ess a­ vŠnta a­ um mi­ja ■essa ÷ld komi ÷ll orka, sem notu­ ver­ur Ý landinu frß innlendum vistvŠnum orkulindum lÝkt og ß landnßms÷ld.

pdf sŠkja grein (pdf) [raust.is/2004/2/02/]